top of page

Όταν ο ποταμός υποχώρησε μπροστά στο σθένος των Γυναικών της Βόρειας Ηπείρου, το 1940


Όταν ο ποταμός Δρίνος, υποχώρησε μπροστά στο σθένος των Γυναικών της Βόρειας Ηπείρου, το 1940

«Γυναίκες Ηπειρώτισσες, ξαφνιάσματα της φύσης,

εχθρέ, γιατί δε ρώτησες ποιον πας να κατακτήσεις;»

Πυθαγόρας Παπασταματίου, Ποιητής και ηθοποιός (1912 –1991)


Αργυρόκαστρο Δρίνος, 13:00, Δευτέρα 09 Δεκεμβρίου 1940

Η παγωμένη βροχή δεν είχε σταματήσει εδώ και δύο ημέρες να ποτίζει τα χώματα της Βόρειας Ηπείρου. Ο Ελληνικός στρατός στέκονταν στις όχθες του ποταμού Δρίνου, μπροστά στην γέφυρα που είχαν ανατινάξει οι Ιταλοί κατά την υποχώρηση τους. Είχε προηγηθεί η απελευθέρωση της Κορυτσάς την 22 Νοεμβρίου και του Αργυρόκαστρου την 8 Δεκεμβρίου. Ο επιθετικός πόλεμος των Ιταλών είχε λήξει, τώρα οπισθοχωρούσαν.

Στο βάθος του ορίζοντα υπήρχαν τα απόκρημνα και χιονισμένα βουνά Μπουρέτο και Πλατυβούνι. Ενώ η κοιλάδα του Δρίνου, ήταν γεμάτη με κατεστραμμένα φορτηγά και τανκς που είχαν κολλήσει στην λάσπη και οι Ιταλοί τα είχαν πυρπολήσει, για να μην πέσουν στα χέρια των Ελλήνων. Ο καπνός από τις δεκάδες φωτιές που κατέκαιγαν τις αποθήκες και τις οικίες της κοιλάδας, ανέβαινε ψηλά στον μουντό χειμωνιάτικο ουρανό. Κατά την υποχώρηση τους, οι Ιταλοί είχαν εφαρμόσει την τακτική της καμένης γης, καταστρέφοντας ότι δεν μπορούσαν να μεταφέρουν. Δίπλα στους στρατιώτες υπήρχαν και πενήντα γυναίκες, που είχαν έρθει εθελοντικά από τα χωριά Δερβιτσάνη, Γεωργουτσάτες, Γράψη, Φραστανή και Βουλιαράτες της Βόρειας Ηπείρου, για να βοηθήσουν με την μεταφορά των εφοδίων. Υπήρχαν νέες γυναίκες, μεσήλικες αλλά και ηλικιωμένες, φορτωμένες με κιβώτια που περιείχαν σφαίρες, οβίδες και άλλα εφόδια.

Από πίσω τους υπήρχαν εκατοντάδες κάρα που μετέφεραν τα κανόνια και τα πυρομαχικά των Ελλήνων στρατιωτών, τα οποία έπρεπε να κινούνται και όχι να είναι στάσιμα. Η ακινησία τα έκανε εύκολο στόχο για την ιταλική αεροπορία. Δυστυχώς όμως λόγω της καταρρακτώδους βροχής, ο ποταμός είχε φουσκώσει και η ζεύξη του, από το ελληνικό μηχανικό, ήταν πολύ δύσκολη. Οι γυναίκες της Βόρειου Ηπείρου έβγαλαν τα παπούτσια τους και εισήλθαν εντός του Δρίνου. Η επαφή με το παγωμένο νερό, μετέφερε το κρύο σε κάθε σημείο του σώματος τους, αλλά δεν σταμάτησαν. Ούτε όταν το νερό τύλιξε το στέρνο τους και ένιωσαν την καρδιά τους να σταματάει στιγμιαία, δεν διανοήθηκαν να βγουν από τον ποταμό. Αγκάλιασε η μια την άλλη και δημιούργησαν ένα ανθρώπινο φράγμα που μείωσε την δύναμη του ποταμού. Οι στρατιώτες δεν έχασαν λεπτό. Εισήλθαν στο κομμάτι του Δρίνου, που είχε μειωθεί η ορμή του και άρχισαν να καρφώνουν κορμούς δένδρων στον αμμουδερό βυθό του. Χρησιμοποιώντας ότι μπορούσαν να βρουν, άρχισαν να συνδέουν τους πασσάλους και να τοποθετούν πάνω τους το ξύλινο υπόστρωμα.

Χρειάστηκαν ώρες μέχρι οι μηχανικοί να ολοκληρώσουν την γέφυρα, αλλά οι γυναίκες της Βόρειας Ηπείρου έμειναν ακίνητες, υπομένοντας με στωικότητα το ψύχος που τις διέτρεχε. Το ίδιο ανθρώπινο ανάχωμα είχαν κάνει και οι γυναίκες της Πίνδου τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 1940, κατά την διάβαση των ποταμών Βογιούσα και Καλαμά, από τον ελληνικό στρατό. Οι γυναίκες της Πίνδου είχαν μπει μέσα στους παγωμένους ποταμούς, επειδή οι αδερφοί τους, οι σύζυγοι τους, τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους, πολεμούσαν τον εισβολέα στην ολόλευκη Πίνδο. Οι γυναίκες της Βόρειου Ηπείρου αψήφησαν τα παγωμένα νερά του Δρίνου, επειδή ήταν Ελληνίδες.

Οι άμαξες άρχισαν να κινούνται πάνω στην ξύλινη γέφυρα. Οι γυναίκες της Βόρειου Ηπείρου, βγήκαν από το ποτάμι με τα πόδια τους μελανιασμένα, ενώ έτρεμαν από την παγωνιά. Χαμογελώντας, φορτώθηκαν τα φορτία τους και ακολούθησαν τους στρατιώτες.



ΤΕΛΟΣ




Γεώργιος Παλαιστής 🌹

Comments


bottom of page