Αφιέρωμα στην Ελένη Γλύκατζη -Αρβελέρ

Σήμερα η τέχνη μελαγχολική αποχαιρετά την

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ μια σπουδαία και εξέχουσα Ελληνίδα βυζαντινολόγο ιστορικό και σημαντική ακαδημαϊκή προσωπικότητα με διεθνή αναγνώριση.

Η Ελένη Γλύκατζη -Αρβελέρ γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου του 1926, στην Αθήνα.

Έφυγε από την ζωή στις 16 Φεβρουαρίου του 2026, σε ηλικία 99 ετών.

Η καταγωγή της ήταν από την Μικρά Ασία,με Έλληνες γονείς.

Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Κατόπιν συνέχισε τις σπουδές της στη Γαλλία, όπου απέκτησε διδακτορικά (Doctorat & Docteur ès Lettres).

Ήταν ερευνήτρια και στη συνέχεια καθηγήτρια στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS).

Πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (1967).

Πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (1976).

Διετέλεσε επίσης Αντιπρύτανης και Καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού.

Η Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε πλούσιο έργο στη βυζαντινή ιστορία με μελέτες και βιβλία που καλύπτουν:

Βυζαντινή διοίκηση και κοινωνία

Το Βυζάντιο και τη θάλασσα

Ιστορική γεωγραφία

Μικρασιακή ιστορία

(και πολλά άλλα)

Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής (Γαλλία).

Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων.

Πλήθος τιμητικών διδακτορικών από πανεπιστήμια σε ΗΠΑ, Ευρώπη, και αλλού.

Μέλος πολλών ακαδημιών (Ακαδημία Αθηνών, Βρετανική Ακαδημία κ.ά.).

Στην προσωπική της ζωή

ήταν παντρεμένη με τον Ζακ Αρβελέρ, Γάλλο αξιωματικό και ακαδημαϊκό.

Μαζί απέκτησαν μία κόρη.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, θεωρείται από τις σημαντικότερες μορφές της βυζαντινολογίας διεθνώς και μια από τις πιο επιδραστικές Ελληνίδες πανεπιστημιακούς του 20ού και 21ου αιώνα.

Παραθέτω μερικά από τα πιο γνωστά έργα της:

"Το Βυζάντιο και η θάλασσα"

ίσως είναι το σημαντικότερο επιστημονικό της έργο.

Αναλύει τον ρόλο της ναυτικής ισχύος στη διατήρηση και επέκταση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Θεωρείται κλασική μελέτη στη βυζαντινή ιστορία.

"Γιατί το Βυζάντιο"

Ένα πιο "εκλαϊκευμένο" βιβλίο, όπου εξηγεί γιατί το Βυζάντιο είναι καθοριστικό για την κατανόηση της ευρωπαϊκής και ελληνικής ταυτότητας.

Η πολιτική ιδεολογία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας

Εστιάζει στη σχέση κράτους, εκκλησίας και εξουσίας.

Αναλύει πώς συγκροτήθηκε το βυζαντινό πολιτικό σύστημα.

"Το Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο",όπου

εξετάζει τη συνέχεια της βυζαντινής παράδοσης μετά την Άλωση και την επιρροή της στον νεότερο ελληνισμό.

"Μικρά Ασία"

Ιστορική και βιωματική προσέγγιση της Μικράς Ασίας, με αναφορές στη μνήμη και την ταυτότητα.

Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ δεν μελέτησε απλώς το Βυζάντιο.

Το υπερασπίστηκε από το σκοτάδι δίνοντας του ζωή.

Το πάθος της και η βαθιά πίστη στη συνέχεια του ελληνισμού,αφήνει την σφραγίδα με το όνομα της.

Μέσα από το έργο της, μας δίδαξε ότι η ιστορία δεν είναι στάχτες του παρελθόντος, αλλά ζωντανή μνήμη και ευθύνη.

Η φωνή της υπήρξε σταθερή, καθαρή.

Μας βοήθησε να γνωρίζουμε ποιοι είμαστε, για να μπορούμε να αποφασίζουμε ποιοι θέλουμε να γίνουμε.

Αρκετές πληροφορίες αντλήθηκαν από το διαδίκτυο

Εύα Αλιβιζάτου 🌹

Συγγραφέας

Αρθρογράφος