Κριτική του Γιώργου Τσιβελέκου/Δώρα Τζέμα🌹

Η συγγραφέας Δώρα Τζέμα τον Μάιο του 2025 παρουσίασε το τρίτο της μυθιστόρημα, με τίτλο «Σημάδια», από την Άνεμος εκδοτική.

Κατά τη γνώμη μου, πρόκειται για το καλύτερο έργο της μέχρι στιγμής.

Μάλιστα, είναι τόσο καλό, που δε θα ήταν υπερβολή αν το χαρακτήριζα και από τα καλύτερα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας.

Δεν έχει να ζηλέψει σε τίποτα βιβλία που έχουν γίνει best seller, καθώς δεν υπολείπεται σε τίποτα απολύτως. 

Από το πρώτο κεφάλαιο το ενδιαφέρον, η αγωνία και η περιέργεια για τη συνέχεια παραμένουν αμείωτα. Κι αυτό όχι μόνο χάρη στον τρόπο γραφής, ο οποίος είναι άμεσος, ευθύς, ξεκούραστος, ρέων και κατά σημεία αιχμηρός ή λυρικός, αλλά και στο γεγονός πως υπάρχουν εξαρχής τέσσερα ανοιχτά μέτωπα στην υπόθεση. Έτσι, ο αναγνώστης δε διαβάζει απλώς την ιστορία που ξετυλίγεται στις σελίδες αυτού του βιβλίου με γραμμική αφήγηση περιμένοντας να γίνει κάτι στη συνέχεια ή στο τέλος. Αντίθετα, γίνεται κανονικός κοινωνός της συμμετέχοντας στο δράμα της κεντρικής ηρωίδας, της Ντάλιας, και βιώνοντας όσα συμβαίνουν και εκκρεμούν να λυθούν από την πρώτη στιγμή. 

Η Ντάλια, ούσα πρώην κατάδικος αδίκως, προσπαθεί να ορθοποδήσει μέσα σε μια νέα σχέση και εργασία. Όμως, ο διευθυντής της έχει σκοπό να της κάνει δύσκολη τη ζωή, προκαλώντας της πρόβλημα όχι μόνο στον χώρο εργασίας, αλλά και στην προσωπική της σχέση, η οποία όμως φαίνεται να πάσχει κι από μόνη της. Παράλληλα, προειδοποιητικά μηνύματα και απειλητικά σημειώματα που βρίσκει μέσα στο ίδιο της το σπίτι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ακόμα και για την ίδια της τη ζωή.

Έχοντας να αντιμετωπίσει αυτά τα τρία προβλήματα που ώρες ώρες την κλονίζουν, προσπαθεί να ξεχαστεί διαβάζοντας το αυτοβιογραφικό βιβλίο της Γιοβάννας Πασχαλίδου, χωρίς να γνωρίζει πως ανοίγει άλλο ένα μέτωπο που θα κληθεί κάποια στιγμή να αντιμετωπίσει και να διαχειριστεί. 

Οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές, οι περιγραφές εξαιρετικές, οι διάλογοι αληθοφανείς, η πλοκή πρωτότυπη, πλούσια, ανατρεπτική, σοκαριστική, δυνατή. Αξιοσημείωτες και οι νύξεις της συγγραφέως για διάφορα –πάντα απίκαιρα– θέματα όπως αυτό του ανεπιτυχούς σωφρονισμού των φυλακισμένων, της βίας που επικρατεί μέσα στις φυλακές, των δυσκολιών της επανένταξης των αποφυλακισμένων στην κοινωνία, του στιγματισμού που εξακολουθεί να τους σημαδεύει, της βιαστικής κοινής γνώμης στο να βγάλει συμπεράσματα και να καταδικάσει, της θέσης της γυναίκας, του σεξισμού, της αλήθειας και του ψέματος, της αδυναμίας πολλές φορές της αστυνομίας να διαχειριστεί προλητπικά και αποτελεσματικά σοβαρές περιπώσεις εγκλημάτων, της ειμαρμένης κ.ά. 

Δολοφονίες, παράπλευρες και σημαντικές απώλειες, αναζήτηση χαμένης οικογένειας, αναζήτηση προσωπικής ταυτότητας, έρωτας, αγάπη, παροιμιώδης πίστη και επιμονή στην ελπίδα, αποδεικνύοντας πως καλά κάνει και πεθαίνει πάντα τελευταία, και περίεργα παιχνίδια της μοίρας που συνδέει με απίστευτο τρόπο τους ανθρώπους και τους βάζει να επηρεάζουν καθοριστικά ο ένας τον άλλον είναι μόνο μερικά από τα στοιχεία στα οποία είναι οικοδομημένο το συγκεκριμένο αξιοθαύμαστο κοινωνικό μυθιστόρημα που αξίζει να διαβαστεί από όλους τους αγανγνώστες.

Απόσπασμα:

Κι ενώ η Στέλλα ανατριχιάζει, εγώ, ο παντογνώστης αφηγητής που διηγούμαι την ιστορία, τα έχω χαμένα. Εγώ που δεν είμαι άλλος από τη ζωή, παρότι ακολουθώ την πορεία της Ντάλιας από τα γεννοφάσκια της, αδυνατώ να φανταστώ τις εξελίξεις. Γιατί –ενώ με κατηγορούν ως ανατρεπτική και στριμμένη και ότι τους χαλάω διαρκώς τα σχέδια, καθορίζοντας τις ζωές τους– ισχύει το αντίθετο.

Εγώ έχω το όνομα κι αυτοί τη χάρη, αφού στην πραγματικότητα οι ίδιοι οι άνθρωποι επεμβαίνουν ο ένας στη ζωή του άλλου, ανατρέποντας τις μεταξύ τους ισορροπίες. Η δική τους ηλίθια παρέμβαση φταίει που γίνονται όλα μπάχαλο κι όχι εγώ. Εκείνοι τα κάνουν όλα ρημαδιό κι εγώ τρέχω με την ψυχή στο στόμα για να τους προφτάσω, καθώς ανακατώνουν όλοι μαζί το σύμπαν ταυτόχρονα...

Βιογραφικό συγγραφέως:

Η Δώρα Τζέμα έχει γεννηθεί και ζει στην Αθήνα, με τον σύζυγο και τα τρία παιδιά της.

Σπούδασε σχέδιο μόδας στην Ισπανική σχολή CEAC και ειδικεύτηκε στο βραδινό ρούχο και στο νυφικό. Σπούδασε Μηχανογραφημένη Λογιστική και Πληροφορική, αλλά το ενδιαφέρον της για τα κοινωνικά ζητήματα την κάθισε πάλι στα θρανία για να σπουδάσει Κοινωνιολογία στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Όμως, τίποτα δεν μπορεί να συγκριθεί με την αγάπη της για τη συγγραφή. Λατρεύει τον έμμετρο λόγο της ποίησης, θεωρώντας τον μια υπέροχη μορφή έκφρασης συναισθημάτων και καταστάσεων. Όσο για τη γραφή, πιστεύει πως είναι μια μαγική συνεργασία της σκέψης, η οποία μεταφέρεται από το χέρι μας στο χαρτί, με το ισχυρότερο όπλο της φαρέτρας μας: την ελληνική γλώσσα. Την αγάπη και τον σεβασμό της για τη σωστή χρήση της σπουδαίας μας γλώσσας την απέδειξε έμπρακτα αρθρογραφώντας για αρκετά χρόνια σε blog, με συναφές θέμα.

Από όταν θυμάται τον εαυτό της, έγραφε και διάβαζε, τις νύχτες, τα ξημερώματα, στο λεωφορείο, πριν τη δουλειά, στα διαλείμματα. Ώσπου αυτή η ανάγκη έγινε επιτακτική και συστηματική.

Εργογραφία:

«Τα ημερολόγια λένε πάντα την αλήθεια», μυθιστόρημα, εκδόσεις Πηγή, 2022.

«Το Γεράκι», κοινωνικό διήγημα, συλλογικός τόμος με τίτλο Φιλολογική Πρωτοχρονιά, 2023.

«Μέσα από τη λάσπη», μυθιστόρημα, εκδόσεις Κάκτος, 2024.

Γιώργος Τσιβελέκος 🌹