27 Ιανουαρίου Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος
- ΕΛΕΝΗ ΛΟΥΚΑΡΗ-ΚΑΛΑΪΤΣΙΔΟΥ
- 4 hours ago
- 2 min read
27 Ιανουαρίου – Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος
Σήμερα στεκόμαστε σιωπηλοί απέναντι στη μνήμη των έξι εκατομμυρίων Εβραίων και των αμέτρητων άλλων θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.
Μια πληγή της ιστορίας που δεν κλείνει — γιατί δεν πρέπει να ξεχαστεί.
Το Ολοκαύτωμα στέρησε την ανθρωπιά από τους θύτες και την ίδια τη ζωή από τα θύματα. Άνθρωποι έγιναν αριθμοί, ονόματα σβήστηκαν, μνήμες κάηκαν μαζί με βιβλία και σπίτια. Κι όμως, η μνήμη αντιστέκεται.
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης, στο ποίημα
«Αντί να φωνασκώ…», μας θυμίζει πως όταν όλα καταρρέουν, αυτό που μένει είναι η ευθύνη της μνήμης.
Να κρατήσουμε κάτι από όλα αυτά.
Να μην πουλιέται η ανθρώπινη ζωή.
Να μη συνηθίσουμε ποτέ το κακό.
Γιατί η ζωή κάθε ανθρώπου είναι ανεκτίμητη.
Και η μνήμη είναι πράξη ανθρωπιάς.
Το ποίημα ανήκει στη συλλογή Τα ποιήματα 1941–1971 (Αθήνα: Νεφέλη, 2000 [1971]).
*«Με τους υπαίθριους ρήτορες και τους αγύρτες –
Μάντεις κακών και οραματιστές –
Όταν γκρεμίστηκε το σπίτι μου και σκάφτηκε βαθιά
με τα υπάρχοντα
(και δεν μιλώ εδώ για χρήματα και τέτοια)
πήρα τους δρόμους μοναχός σφυρίζοντας.
Ήτανε βέβαια μεγάλη η περιπέτεια.
Όμως η πόλις φλέγονταν τόσο όμορφα,
ασύλληπτα πυροτεχνήματα ανεβαίνανε
στον πράο ουρανό
με διαφημίσεις αιφνίδιων θανάτων
κι αλλαξοπιστήσεων.
Τίποτα δεν πουλιόταν πια.
Κρατήσετε κάτι απ’ όλα αυτά·
ας είναι αυτές οι τελευταίες σκέψεις.»*
---------
Δεν ξεχνάμε. Δεν σιωπούμε.
Η μνήμη δεν είναι παρελθόν,
είναι στάση ζωής.
Όσο θυμόμαστε, αντιστεκόμαστε.
Όσο μιλάμε, προστατεύουμε τον άνθρωπο.
Γιατί
Στάχτη δεν έγιναν μόνο σώματα,
μα και παιδικά όνειρα,
φωνές που δεν πρόλαβαν να μεγαλώσουν, προσευχές που έμειναν μετέωρες στον καπνό
Κι όμως —
κάτω απ’ τον καπνό,
η ανθρωπιά ανέπνεε ακόμα.
Σε κάθε μνήμη που δεν ξεχάστηκε,
σε κάθε όνομα που ειπώθηκε ξανά,
η ζωή αντιστάθηκε.
Γι’ αυτό θυμόμαστε.
Με μνήμη βαριά και βλέμμα καθαρό.
Για να μην ξαναγίνει ο άνθρωπος στάχτη.
Για να μη νικήσει ποτέ ξανά το σκοτάδι,
μα το φως που οφείλουμε να κρατήσουμε.
© Ελένη Λούκαρη Καλαϊτσίδου
Μαρία Τριγώνη Πληροφοριοδότης
Comments