Συνέντευξη στον ποιητή Γιώργο Κοζία από την Ιωάννα Σταθοπούλου 🌹

Γιώργος Κοζίας:

«Όλα εξαφανίζονται μα τίποτα δεν χάνεται…»

«Η ιστορία, είπε ο Στίβεν, είναι ένας εφιάλτης

από τον οποίο προσπαθώ να ξυπνήσω». Ulysses, James Joyce (1922)

1) Μιλήστε μας για την τελευταία σας ποιητική συλλογή. Ποια είναι τα κύρια θέματα που εξερευνάτε στο «Τι Αιώνα Κάνει Έξω;» και πώς συνδέονται με τις προσωπικές σας εμπειρίες;

Ότι γράφεται πάνω στο δέρμα της Ιστορίας αλλά και ότι σβήνεται πάνω στην άμμο των ιδανικών με τυράννησαν στον «Αιώνα» μου.

Τα απολεσθέντα της Ιστορίας, τα συντρίμμια των ιδεών και οι οραματιστές, οι ποιητές, οι επαναστάτες, αλλά και οι χαμένοι, τα ερείπια των πολιτισμών, οι ηττημένοι από τα πάθη τους, τα εξιλαστήρια θύματα, όλα αυτά μετέβαλαν εντός μου το ρυθμό της ποίησης.

2) Πώς διαμορφώσατε το ποιητικό σας ύφος σε αυτή τη συλλογή και σε τι διαφέρει από τα προηγούμενα έργα σας; Πείτε μας ένα ποίημα ή κάποιους στίχους που ξεχωρίζετε.

Η ποιητική αρχιτεκτονική και η γλωσσική της οργάνωση σκηνοθετήθηκαν πάνω στα αποκαΐδια της Ιστορίας, η παραδοχή της απώλειας, ο θρήνος για το αναπότρεπτο, αλλά και η οργή για ότι πέταξε στο τίποτα: «Πέτα καταραμένο πανανθρώπινο Τίποτα, πέτα!». Στον «Αιώνα μου»:

«…Ο ποιητής θα απαρνηθεί το άσμα του/ο στρατηγός θα τρέμει τις διαταγές του/ο ιερέας θα φοβάται τον άμβωνά του…».

3) Θα θέλαμε να μάθουμε πώς προέκυψε αυτός ο ιδιαίτερα πρωτότυπος τίτλος; Φαίνεται να κρύβει μια μελαγχολική προοπτική. Άραγε τι σας εμπνέει και τι σας τρομάζει στον 21ο αιώνα;

Ο τίτλος είναι δάνειο από τον Μπορίς Λεονίντοβιτς Παστερνάκ. Καρφωμένος χρόνια τώρα μέσα μου, περίμενε τους στίχους, την ποιητική του αφήγηση…τρομαγμένος ή οργισμένος από τον αιώνα που πέτρωσαν τα τραγούδια, που διανύει εποχές χαύνωσης, που ετοιμάζει τον μετάνθρωπο, τραυλίζοντας: «Κόσμος χαλασμένος σέρνει το νεκροκρέβατο/Σέρνει το Τέλος από Κάτι, που σαν Ασία απλώνεται…».

4) Ποιοι ποιητές ή συγγραφείς σας έχουν επηρεάσει περισσότερο και πώς αντικατοπτρίζεται αυτό στα έργα σας; Προτείνετε μας κάποιους ποιητές που πιστεύετε πως θα πρέπει να διαβαστούν από κάθε αναγνώστη και γιατί.

«Θα πάψω πια να γράφω ποιήματα/… κατάρα με τις εφτά σκιές/πάντα θα γράφω ποιήματα», γράφει ο Σαχτούρης. Πάντα θα υπάρχει στον ερημόκαμπο που ζούμε ένας πλανόδιος αγοραστής στίχων, ένας μικροπωλητής ποιημάτων, πάντα θα αναζητούμε το φάντασμα της ελευθερίας μέσα στις εικόνες των ποιητών. Μνημονεύετε λοιπόν Σολωμό και Κάλβο, Καρυωτάκη και Σεφέρη, Ρεμπώ και Μαγιακόφσκι, Μπλέϊκ και Τσέλαν, Εγγονόπουλο και Σαχτούρη και ότι τραβάει η ψυχούλα σας...

5) Ποιες προκλήσεις, φόβους και ανησυχίες αντιμετωπίζετε ως δημιουργός στο σύγχρονο πολιτισμικό τοπίο; Ποια η άποψή σας για τον εκδοτικό χώρο της Ελλάδας του 2025;

Τί φοβίες και τί ανησυχίες, δεν δίνω σημασία σ’ αυτά. Τί χρεία έχουμε τις αγοραίες προκλήσεις, ποιος και τι θα άκουγε μέσα στο λάκκο της αυτοαναφορικότητας που σαπίζει η ποίηση στον καιρό μας, τι είναι ποιητικό σε μια εποχή όπου το εγώ και το κέρδος σπαράζει τις ψυχές και τις ρουφάει…Το αστικό και εμπορικό σούπερ μάρκετ των πολιτισμένων, αυτό το παζάρι στην τέχνη με αρρωσταίνει. Θα επαναλάβω τα λόγια του Χάϊνερ Μίλλερ: «Στα βιβλιοπωλεία στοιβάζονται/ τα μπεστ σέλερ Λογοτεχνία για ηλιθίους».

6) Πώς βλέπετε τη σχέση της ποίησης με την τεχνολογία και τις νέες μορφές επικοινωνίας; Πιστεύετε ότι η ποίηση μπορεί να διατηρήσει την ταυτότητά και τη σημασία της;

Ο Γκόρκι διάβαζε με το φως του φεγγαριού, τώρα διαβάζουν στο κινητό, όλα εξαφανίζονται μα τίποτα δεν χάνεται. Αλλάζουν οι ταυτότητες, μεταλλάσσονται τα δίποδα, η ελευθερία ανάπηρη πορεύεται εις τους αιώνες, τραγικά μόνοι, οι λίγοι, οι εναπομείναντες αναζητάνε με την ψυχή στο στόμα: «νέα άνθη, νέα άστρα, νέες σάρκες, νέες γλώσσες».

7) Είστε υπέρ ή κατά της άποψης ότι "συγγραφέας γεννιέσαι, δεν γίνεσαι"; Πώς η δική σας εμπειρία ως δημιουργός επιβεβαιώνει ή αντικρούει αυτή τη θέση και τι συμβουλές θα δίνατε σε νέους συγγραφείς που επιθυμούν να ακολουθήσουν το δρόμο της λογοτεχνίας και της ποίησης;

«Τι να συμβουλέψω στα παιδιά στην αγορά…». Μάλλον έγινα ποιητής κατά λάθος, ταλέντο είχα στην ζωγραφική, ο Θεόφιλος έλεγε «μόνο τα αληθινά ψωμιά πέφτουν· τα ζωγραφιστά στέκονται· όλα πρέπει να φαίνονται στη ζωγραφιά!», ενώ στην ποίηση κρύβονται δαιμονικά ή πολλαπλασιάζονται από τις λέξεις.

8) Ποιες είναι οι μελλοντικές σας δημιουργικές προοπτικές; Σκέφτεστε να ακολουθήσετε νέα λογοτεχνικά μονοπάτια;

«Αργά ντυθεί, αργά αλλαχτεί, αργά να πάει το γιόμα,/αργά να πάει και να διαβεί της Άρτας το γιοφύρι.», αργά πηγαίνω, δεν ξέρω ποιόν δρόμο θα διαβώ και πιο γιοφύρι θα περάσω… ποιος νοιάζεται, εξάλλου το σύμπαν είναι αδιάφορο! Αλλά στη λογοτεχνία όταν η γλώσσα εξεγείρεται-γράφει ο Λάσλο Κράσναχορακαϊ-αρχίζει μια φράση και δεν θέλει πια να σταματήσει, κρέμεται από μια άβυσσο…ίδωμεν.

Για τον συγγραφέα...

Ο Γιώργος Κοζίας γεννήθηκε στην Πάτρα. Σπούδασε βιβλιοθηκονομία και Ευρωπαϊκό Πολιτισμό. Εργάστηκε στον χώρο του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου. Πρωτοδημοσίευσε στα περιοδικά Το Δέντρο και Ευθύνη το 1983. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: Ζωολογικός κήπος (Στιγμή, 1989), Ο μάρτυρας που δεν υπήρξε (Στιγμή, 1995), Πεδίον ρίψεων (Στιγμή, 2001), Κόσμος χωρίς ταξιδιώτες (Στιγμή, 2007), 41ος Παράλληλος (Στιγμή, 2012), Πολεμώντας υπό σκιάν… Ελεγεία και σάτιρες (Περισπωμένη, 2017), Εξάγγελος (Περισπωμένη, 2021) και Τι αιώνα κάνει έξω;(Περισπωμένη, 2025). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί και ανθολογηθεί στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ιταλικά, αραβικά και πολωνικά.

Το έργο του παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών “Ποίηση και Μουσική” Ιανουάριος 2009, Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας “Ας μην μας καταβροχθίσουν οι κοριοί” 2013, επίσης στο Thessalian Poetry Festival 2018 και στο Patras World Poetry Festival 2019 και 2021. Επτά πίνακες εμπνευσμένοι από την ποίησή του εκτέθηκαν στο βιβλιοπωλείο Λεμόνι στην έκθεση της Εύης Τσακνιά “Οι εικόνες πίσω από τις λέξεις” Οκτώβριος- Νοέμβριος 2010.

Ποιήματά του έχει μελοποιήσει ο Θάνος Μικρούτσικος, Έργα για φλάουτο (WORKS FOR FLUTE) IVONA GLINKA, αφήγηση: Δημήτρης Παπανικολάου, Legend Classics, 2007 και Πέντε κείμενα μετά μουσικής: Η γη τσακισμένο καράβι, ποίηση Γιώργος Κοζίας, William Blake, Αγγελική Καθαρίου- Νέλλη Σεμιτέκολο, Ένας κόσμος χωρίς ταξιδιώτες (Γαβριηλίδης, 2013).

Η συνέντευξη δόθηκε στην αρθρογράφο: Ιωάννα Σταθοπούλου 🌹 🌹 🌹